Saturday, January 21, 2023

चेहरे..!

गेले काही दिवस त्या नियमितपणे मॉर्निंग वॉकला जात होत्या. रस्त्यात अंतरा अंतरावर ठराविक चेहरे रोज दिसत. 
       सोसायटीतून बाहेर पडल्याबरोबर समोरून येणारी एक टीनएजर मुलगी दिसे. सडसडीत, फॅशनेबल कपडे वापरणारी, आकर्षक. तिच्या कुरळ्या केसांच्या अस्ताव्यस्त बटा तिच्या सौंदर्यात भर घालत. आताशा काकू दिसल्या की ती मिस्कीलपणे डोळे मिचकवून हसे. ही अनोळखी गोड पोरगी आवडू लागली काकूंना.
       जरा पुढे गेलं की भावल्यांसारख्या दिसणाऱ्या दोन चिमुरड्या जुळ्या मुली आणि त्यांची आई स्कूलबसची वाट पहात त्यांच्या सोसायटीच्या गेटपाशी उभ्या असायच्या.   
       तिथून पुढे सरकलं की पंचविशीचा एक उंचनिंच तरुण लांब ढांगा टाकत समोरून येत असे. एक मध्यमवयीन बाई काकूंना मागे टाकून जवळपास धावतच जायची. रोजची लोकल चुकू नये म्हणून असणार ! एकदा न राहवून काकू तिला थांबवत म्हणाल्या,"जरा सावकाश. धडपडून पडाल बिडाल एखाद दिवशी."
       रस्त्यातली भटकी कुत्री, झाडं, सगळंच माहितीचं झालं होतं. एकदा नाक्यावरच्या भल्या थोरल्या वृक्षाकडे काकू मान वर करून बघत होत्या. त्या कशाला तरी अडखळल्या आणि....... खालीच पडल्या एकदम. डोक्यात कळ गेली आणि त्यांच्या डोळ्यासमोर अंधारी आली.
       त्यांनी डोळे उघडले तेव्हा भलाथोरला घोळका त्यांच्याभवती जमला होता. त्यात नेहमी दिसणारे सगळेच होते. "काकू, मला 'धडपडशील' म्हणताना आज तुम्हीच धडपडून पडलात. आता बरं वाटतंय ना ?" ती लोकलवाली बाई म्हणाली. काकूंच्या काळजीने आज लोकल चुकण्याची पर्वा न करता ती तिथे थांबली होती. जुळ्या भावल्यांची सोसायटी अगदीच जवळ होती. कुणीतरी काकूंना दंडाला धरून उठवलं आणि सोसायटीत बाकड्यावर नेऊन बसवलं. सगळा घोळका मागोमाग आला.
        "काकू, पाणी हवंय का ?"  त्या टीनएजर गोड पोरीने पाण्याची बाटली काकूंसमोर धरली. जुळ्या भावल्यांची आई त्यांच्या शेजारी बसली. तिने त्यांचा हात हातात घेतला. केवढी ऊब होती तिच्या स्पर्शात ! "तुम्ही इथे जवळच रहाता ना? चला. मी तुम्हाला घरी सोडायला येते."
      "नको हो. आता मी जाईन."  
       "मी येते म्हणते तर !" ती खरोखरच काकूंना घरी सोडायला आली.
       "एवढ्या मोठ्ठ्या तीन बेडरूमच्या फ्लॅटमध्ये आम्ही दोघेच. दोन्ही मुलं अमेरिकेत. हे रिटायर झाले हल्लीच. हा फ्लॅट पूर्वीच घेऊन ठेवलाय. हे रिटायर झाल्यानंतर आता आलो इथे रहायला. पण ह्यांचं विश्व वेगळं. माझं वेगळं. दोघांचा स्वैपाक व्हायला कितीसा वेळ लागतो ! त्यामुळे वेळ खायला उठतो मला." काकूंनी सांगितलं.
       "ओके."
      "आज भाज्यांचं कटलेट केलंय नाश्त्याला. खाऊन बघा कसं झालंय."
       "काकू,  मला अहो जाहो करू नका. माझं नाव गौरी. कटलेट झक्कास झालंय. कसं केलं ?" 
       काकूंचा चेहरा खुलला. "वाटीभर मटार घेतले. बारीक चिरलेली फरसबी. गाजर, बीट किसून......." काकू रेसिपी सांगू लागल्या.
        आता रोज दिसणारे चेहरे अनोळखी राहिले नाहीत. काकू रस्त्यात थांबून सगळ्यांशी चार शब्द बोलू लागल्या. गौरी तिच्या मुलींना घेऊन वरचेवर काकूंकडे येऊ लागली. एकदा काकूंनी मुलींना पम्पकीन मध्ये बसून 'चल रे भोपळ्या टुणुक टुणुक'  म्हणत मॅन इटर टायगरला चकवून गेलेल्या स्मार्ट आजीची गोष्ट सांगितली. मुली बेहद्द खूश झाल्या. त्यांना गोष्ट आणि तालासुरात म्हटलेलं 'चल रे भोपळ्या टुणुक टुणुक' फार म्हणजे फारच आवडलं ! त्यांनी काकूंना ती एकच गोष्ट पुन्हा पुन्हा सांगायला लावली. भोपळा, नरभक्षक वाघ हे मराठी शब्दसुद्धा मुलींना माहीत झाले.
       "काकू, तुम्ही संस्कार वर्ग घ्या ना !"
        "बापरे ! ते काय असतं ?" 
        "छोट्या मुलांना गोष्टी सांगायच्या. गाणी, श्लोकबिक शिकवायचे. असं सगळं. आणि पैसे घ्यायचे त्याचे."
        "पैसे बिसे नाही घेणार. पण तू म्हणते आहेस ते जमेल मला. माझी मुलं लहान होती तेव्हा मी रोज संध्याकाळी परवचा म्हणून घेत असे त्यांच्याकडून. आता काय ! सगळंच बदललंय. मुलं आणि आई वडील..... सर्वचजण मोबाईलमध्ये घुसून बसलेले असतात घरोघरी."
       काकूंचा संस्कार वर्ग सुरू झाला. खूप बोलबाला झाला त्याचा. चिमुरडी मुलं या छान, छान गोष्टी सांगणाऱ्या, उड्या मारून, नाचून गाणी म्हणणाऱ्या, रोज नवीन नवीन yummy खाऊ करून देणाऱ्या काकूंवर जाम खूष झाली.
        गौरीने काकूंना स्मार्टफोन व्यवस्थित वापरायला शिकवला. फेसबुकवर अकाउंट उघडून दिला. काकूंना अलीबाबाची गुहाच उघडल्यासारखं वाटलं !  पटलं, की सोशल मिडियाला आभासी जग वगैरे म्हणत असले तरी माहिती भरपूर मिळते तिथे. छान करमणूकसुद्धा होते. वेळ बरा जातो. खाद्यपदार्थ, स्वयंपाक याच्याशी संबंधित ग्रुप्स  जॉईन केले काकूंनी. त्यांच्या पारंपरिक रेसिपीजवर भरभरून लाईक्स, कमेंट्स येऊ लागले.
         ह्यापूर्वी काकूंना आयुष्यात रितेपण आल्यासारखं वाटत होतं. रोज बदलणाऱ्या या आधुनिक जगात आपण निरुपयोगी कुचकामी आहोत, अडगळीत पडल्यासारख्या झालोय अशी विचित्र नैराश्याची भावना मूळ धरू लागली होती. मात्र आता आपलाही उपयोग आहे, अनेक गोष्टी आपल्याला उत्तम जमतात, आपणही इतरांना ज्ञान, माहिती देऊ शकतो हा 'साक्षात्कार'  झाला आणि त्यांचं जगच बदललं ! निरुत्साह, निराशा, मरगळ पार कुठल्या कुठे पळून गेली ! तब्येतीच्या तक्रारी आपोआप दूर झाल्या. त्यांचं त्यांनाच जाणवलं की त्यांची दुखणी शारीरिक कमी आणि मानसिक जास्त होती.
        काकूंनी वीकएण्डला छोटीशी पार्टी द्यायचं ठरवलं. त्या रोजच्यासारख्या मॉर्निंग वॉकला गेल्या तेव्हा आता ओळखीच्या झालेल्या सर्व चेहऱ्यांना त्यांनी शनिवारच्या पार्टीचं आमंत्रण दिलं. एका पायावर तयार झाले सगळे !"
        गौरी खोदून खोदून विचारू लागली. "कशाबद्दल पार्टी ? काय कारण ? सांगा ना काकू."
      "आधी अनोळखी असलेल्या चेहऱ्यांमुळे मला माझा खरा चेहरा सापडला. म्हणून."
      "म्हणजे ?" गौरी गोंधळून गेली.
      "अगं, म्हणजे तुम्ही सगळ्यांनी मला माणसात आणलंत. ही म्हातारी अजून कामाची आहे याची जाणीव करून दिलीत. मग कृतज्ञता व्यक्त करायला नको का ? मला माझी स्वतःची ओळख नव्याने पटली. माझा चेहरा मला मिळाला तुमच्यामुळे. म्हणून आहे ही पार्टी."
      गौरी आश्चर्याने बघतच राहिली काकूंकडे. त्यांचा चेहरा आत्मविश्वासपूर्ण, तजेलदार दिसत होता.


                                                  श्री पाटील..

No comments:

Post a Comment