आमची छकुली. सर्वांची लाडकी. मन मोकळी आणि सतत आनंदी राहणारी. स्वतः सोबतच इतरांना ही आनंदी ठेवणारी जाता जाता खूपच रडवून गेली. कधीच डोळ्यात पाणी न आणणाऱ्या दगडी काळजाला सुद्धा हंबरडा आवरला नाही मग त्यालाही शेवटी पाझर फुटलाच.
नात्यातला-गोत्यातला प्रत्येक जण तर रडतच होता पण शेजाऱ्यांचे सुद्धा डोळे पाणावले होते. असं वाटत होतं एखाद्या सुंदर आणि सुगंधी फुलांच्या बागेतील फुलांचा सुगंधच त्यांच्यापासून वेगळा होतोय, मग त्या फुलांना तरी दुःख होणार नाही, हे कशावरून..?
कालही काहीसं असंच झालं. एका माळ्याने जीवापाड जपलेल्या बगीच्यातून “छकुली” नामी सुगंध वेगळा झाला. सदा प्रफुल्लित राहणारी फुलं काल जराशी हिरमुसली होती. कारण या फुलांना एका माळेत गुंफून ठेवणारा धागा आता कोणाच्या तरी गळ्यातला हार झाला होता. जगातल्या सर्वात श्रीमंत व्यक्तीनं आपली सगळी श्रीमंती कन्यादान म्हणून दिली. कोणी म्हणतं रक्तदान श्रेष्ठ, कोणी म्हणतं अन्नदान श्रेष्ठ, कोणी म्हणतं भुमिदान श्रेष्ठ, कोणी म्हणतं गौदान श्रेष्ठ पण जेंव्हा पोटात असताना पासून माया लावलेला पोटचा गोळा दुसऱ्याच्या पदरात टाकणारी आई, अगदी बाल वयापासून मोठं होईपर्यंत तिच्या प्रत्येक सुखासाठी रात्रं दिवस झटणारा बाप, ती वयात आल्यानंतर समाजात असणाऱ्या काळ नजरी दुःशासनांच्या घात पासून सतत तीच रक्षण करणारा भाऊ, जेंव्हा आपल्या घरची लेक कोणाच्या तरी घरची सून म्हणून दुसऱ्याच्या हवाली करताना केलं जाणारं “कन्यादान” हे विश्वात सर्वश्रेष्ठ आहे, हे तो दिवस सांगून गेला.
हो काल आमच्या छकुलीचं लग्न झालं आणि ती आता स्वतःच्याच घरची पाहुणी झाली. आईचे पाणावलेले डोळ्यात एकाच वेळी दोन भाव दिसत होते, एका डोळ्यात लेकीचं लग्न झाल्याचा आनंद तर दुसऱ्या डोळ्यात ती आता दूर जाणार याचं दुःख. वडिलांची ही काहीशी तशीच अवस्था होती, पोरीचं लगीन थाटात करून आक्खा गाव जेऊ घालण्याचं स्वप्न पूर्ण होताना दिसत होतं. सर्व भावंडे तर पंगती वाढण्यायामध्येच व्यस्त होती. लग्नासाठी जमलेल्या महिला रुकवत पाहण्यात गुंग होत्या. संसारोपयोगी वस्तूंनी भरगच्च सजलेला मंडप तिच्या सुखी संसाराची ग्वाही देत होता. नवऱ्या मुलाकडची मित्र मंडळी बँड च्या तालावर नाचण्यात रंगली होती. विवाहासाठी आलेली आप्तेष्ट मित्र मंडळी जेवणाचा आस्वाद घेत होती. लग्नात कुठलीच कसर बाकी राहिली नाही.
आपलीशी असणारी बहीण त्यादिवशी परकी झाली. देवाला आता एकच मागणं आहे, तिच्या सुखी जीवनात दुःखाला कुठंही थरा देऊ नकोस. आमची छकुली सतत आनंदी राहावी, तिच्या चेहऱ्यावर असणारं ते गोड हसू कायम तसच राहावं, तिचं आनंदी आयुष्य आनंदानं भरून जावं. कधी आम्ही बसून निवांत बोललो ही नाही, कधी जास्त भेट ही नाही, पण का कोणास ठाऊक ती सासरी जाताना मन भरून आलं? ती फक्त माझ्यापासून दूर आहे, मनापासून लांब नाही. पण तिची पाठवणी करताना डोळ्यात आलेलं पाणी नेमकं दुःखाचं होतं की आनंदाचं? हा प्रश्न प्रश्नच राहिला..!
कवी, व्याख्याते व कीर्तनकार
श्रीधर शिंदे चापोलीकर
9657167907
